Tôi là công dân Việt Nam



Post in April 19, 2016 8:30 am BY

Buckminster Fullerm nhà học giả, nhà sáng chế nổi tiếng người Mỹ,  đã nghiên cứu ra Đường cong tri thức “Knowledge Doubling Curve”; theo đó cho thấy ở thời điểm năm 1900 tri thức nhân loại tăng gần gấp đôi mỗi thế kỷ. Đến cuối chiến tranh thế giới II, tri thức đã được tăng gấp đôi mỗi 25 năm. Đến thời điểm hiện nay, tốc độ tích lũy tri thức tăng ngày càng nhanh, đơn cử, lượng kiến thức về công nghệ nano được tăng gấp đôi sau 2 năm và về lâm sàng tăng gấp đôi sau 18 tháng. Tri thức trung bình của con người tăng gấp đôi sau 13 tháng. Nhưng theo IBM, với bước phát triển mới của công nghệ khi Internet kết nối vạn vật “Internet of things” dẫn đến lượng tri thức tăng gấp đôi sau mỗi 12 giờ.

Với sự phát triển của khoa học công nghệ, chúng ta đã có những xe ô tô tự lái, hay robot bán thông minh. Song song với sự tiến bộ công nghệ, nhân loại đã và đang phải đối mặt với vô vàn khó khăn đến từ bệnh dịch, đói nghèo, thảm họa thiên nhiên, vấn đề khô hạn, sự bùng nổ dân số và nạn khan hiếm năng lượng.

Thế giới không phẳng sau sự lan tỏa toàn cầu của mạng lưới Internet. Công nghệ thông tin có khả năng làm gia tăng sự cách biệt giữa các tầng lớp xã hội, giữa các quốc gia phát triển và chưa phát triển.

phat-trien_LOGA.jpg

Trước bối cảnh toàn cầu này, mỗi con người đều có cơ hội rất lớn để tiếp xúc với các loại tri thức, từ tri thức khoa học tự nhiên, khoa học xã hội hay khoa học kinh doanh, thậm chí với những tri thức còn mơ hồ như tri thức của việc quản lý tri thức, tri thức của việc biến tri thức thành tư bản, thành vốn, thành tài sản mang lại sự giàu có, thịnh vượng.

Công dân toàn cầu là một khái niệm phổ biến trong xã hội hiện đại và quen thuộc với mọi người dân. Tuy nhiên, đây chỉ là một cách nói, một cách gọi. Bởi lẽ, khi đề cập đến công dân toàn cầu  thì nó phải có một thiết chế toàn cầu hoặc chính phủ toàn cầu bao trùm, để công dân bầu lên và tác động tới chính phủ đó, thiết chế đó. Với nghĩa đó thì thế giới mới đang trong quá trình hình thành các thiết chế toàn cầu.

Khái niệm “công dân toàn cầu” khởi xướng đầu tiên từ nhà triết học cổ Hy Lạp Diogenes. Khi được hỏi ông từ đâu đến, ông đã trả lời: “Tôi là công dân của thế giới”.  Hàng loạt các học giả khác đã bàn về vấn đề này như nhà cách mạng người Anh nhưng sống tại Mỹ vào thế kỷ 18, Thomas Paine. Ông đã viết rằng: “Đất nước của tôi là thế giới. Đồng bào của tôi là nhân loại”. Albert Einstein cũng nhấn mạnh tới ý thức của công dân về các vấn đề toàn cầu khi viết: “Chủ nghĩa vùng miền là một căn bệnh ấu trĩ. Nó là bệnh sởi của nhân loại”. Những người lỗi lạc này muốn nói tới sự rộng mở, một tầm nhìn xa trông rộng cho một thế giới đại đồng, nơi biên giới giữa các quốc gia được xóa mờ dần.

Công dân trẻ toàn cầu được hiểu một cách khái quát là công dân trẻ mang trong mình tâm huyết  và tri thức với sứ mệnh tạo cầu nối giữa Việt Nam và thế giới. Hiện nay, có 3 quan điểm khác nhau về công dân trẻ toàn cầu:

Thứ nhất, công dân trẻ toàn cầu là người có khả năng thích nghi trong mọi môi trường, không cần quan tâm đến giáo dục họ từ đâu. Họ có thể sống và làm việc ở một hay nhiều quốc gia khác nhau, họ có thể vượt qua những ranh giới về không gian, thời gian, văn hóa … Nhưng những công việc mà họ làm có thể mang lại hoặc không mang lại lợi ích cho cộng đồng toàn cầu. Theo quan điểm này, có những bạn trẻ Việt Nam học Đại học trong nước, có đủ phẩm chất cần thiết thì vẫn được các công ty, tập đoàn nước ngoài tuyển dụng và đào tạo thêm. Khi tạo danh tiếng trong công ty thì làm việc ở đâu cũng phù hợp.

Thứ hai, công dân trẻ chỉ được coi là công dân trẻ toàn cầu khi dựa vào nền tảng tri thức và học thuật được chấp nhận trên phạm vi toàn cầu. Theo quan điểm này, muốn cho càng nhiều thanh niên Việt Nam trở thành công dân trẻ toàn cầu thì phải có nền giáo dục được chấp nhận trên toàn thế giới. Học Đại học ở Việt Nam sang Mỹ hay Anh không làm việc được thì rất khó thành công dân toàn cầu. Ngược lại, nếu có bằng tốt nghiệp từ những trường Đại học có tên tuổi thì gần như đã sở hữu tấm hộ chiếu toàn cầu.

Thứ ba, những con người lặng lẽ âm thầm nỗ lực hết mình như trồng cây xanh hay cứu một loài sinh vật biển để bảo vệ môi trường … góp phần làm cho thế giới này trở nên tốt đẹp hơn. Họ chính là những công dân trẻ toàn cầu. Theo quan điểm này, người thanh niên đó hội tụ lòng nhiệt huyết và tinh thần trách nhiệm với xã hội, không chỉ với xã hội nơi họ cư trú mà với cả những xã hội, những con người ở những chân trời xa lạ mà họ chưa từng quen biết.

Đối với cả ba quan điểm mặc dù khác biệt, cùng chung tiêu chí là công dân trẻ toàn cầu rất cần những kiến thức về đất nước và thế giới; những kỹ năng toàn cầu như kỹ năng Internet, kỹ năng giao tiếp toàn cầu, việc sử dụng ngôn ngữ toàn cầu, ý thức toàn cầu. Đồng thời, có hai công cụ quan trọng không thể thiếu: đó là Internet; và tiếng Anh.

Khả năng thích nghi – chỉ số quan trọng nhất cho công dân trẻ toàn cầu

Đối với những xã hội đang có nhiều thay đổi, chỉ số thích nghi (AQ) được coi trọng cao hơn so với các chỉ số EQ hay IQ. Khi biết cách chấp nhận sự đa dạng của mọi người, tôn trọng sự khác biệt và phá bỏ những rào cản cũ trong định kiến cá nhân, thì khi đó tư duy của mỗi người tiệm cận đến tư duy toàn cầu.

Khi phỏng vấn 25 bạn trẻ đang khởi sự trong Mạng lưới Doanh nghiệp xã hội Việt Nam, họ cùng thống nhất rằng, để trở thành công dân trẻ toàn cầu cần phải có khả năng thích ứng, tôn trọng sự khác biệt và đa dạng, có khả năng hiểu và kết nối với những xu hướng thay đổi trên thế giới, nhất là khả năng thích ứng, và sự rộng mở. Những nhân tố này sẽ kích thích óc sáng tạo, tìm tòi cái mới trong một thế giới rộng lớn nhưng vẫn gìn giữ những giá trị truyền thống của dân tộc Việt.

Định vị vai trò cá nhân trong câu chuyện quốc gia

Nền tảng của một công dân trẻ toàn cầu là ý thức về bản thân và dân tộc đất nước mình. Ý thức toàn cầu chính là hòa nhập nhưng không được hòa tan, tiếp thu cái mới hiện đại nhưng cũng phải có chọn lọc và vẫn giữ được nét đẹp truyền thống của dân tộc, đó là quá trình “hòa nhập nhưng không hòa tan”.

Đất nước ta hiện đang mở cửa đón nhận những giá trị mới của thế giới, trong bối cảnh này, để trở thành những công dân trẻ toàn cầu, các bạn trẻ cần được trang bị các kiến thức, sự hiểu biết, kỹ năng và giá trị mà họ cần để đảm bảo hạnh cho bản thân, cho mọi người và đóng góp tích cực cho đất nước cũng như thế giới, đặc biệt thanh niên nông thôn gặp khó khăn hơn rất nhiều trong việc tiếp cận những cơ hội do hội nhập đem lại. Các kỹ năng này bao gồm khuyến khích sự tự tin, lòng tự trọng, kỹ năng tư duy phản biện, giao tiếp, hợp tác và giải quyết khủng hoảng. Ngoài ra cũng cần đào tạo cho lớp trẻ khả năng trình bày quan điểm của mình cũng như biết lắng nghe ý kiến của người.

Khả năng của con người Việt là vô tận. Việt Nam là một dân tộc rất kiên cường, luôn sẵn sàng tiếp thu tinh hoa văn minh nhân loại. Mỗi công dân trẻ Việt Nam, chỉ khi có tâm huyết và tri thức, tự hào “Tôi là công dân Việt Nam”, góp phần làm cầu nối giữa Việt Nam và thế giới trên các lĩnh vực mà mỗi người chuyên sâu, chỉ khi đó, họ là công dân trẻ toàn cầu.


 pichaihadong_hznj